Eskişehir Miras Avukatı

Miras hukuku, bir kişinin ölümünden sonra malvarlığının kimlere ve hangi oranlarda geçeceğini düzenler. Mirasçılık belgesi alınması, mirasın reddi, saklı payın korunması, vasiyetnamenin iptali ve miras kalan taşınmazların paylaşılması bu alandaki başlıca konulardır. Av. Eda Yıldırım İlhan Hukuk Bürosu, Eskişehir sulh hukuk ve asliye hukuk mahkemelerinde görülen miras davalarında müvekkillerini temsil eder. Bu sayfada yasal mirasçıları, miras paylarını, süreleri ve sık sorulan soruları bulabilirsiniz.

Yasal mirasçılar ve miras payları

Türk Medeni Kanunu mirasçıları zümre sistemine göre sıralar. Önceki zümrede mirasçı varsa sonraki zümre mirasçı olamaz.

• Birinci zümre: Mirasbırakanın altsoyu, yani çocukları, torunları ve onların çocukları. Çocuklar eşit pay alır. Ölmüş bir çocuğun payı onun çocuklarına geçer.
• İkinci zümre: Altsoy yoksa mirasbırakanın anne ve babası. Anne veya baba ölmüşse onun payı kendi altsoyuna, yani mirasbırakanın kardeşlerine geçer.
• Üçüncü zümre: Mirasbırakanın büyükanne ve büyükbabaları ile onların altsoyu.

Sağ kalan eşin payı (TMK 499): Eş, her zümreyle birlikte mirasçı olur. Altsoyla birlikte mirasın dörtte birini, anne-baba zümresiyle birlikte yarısını, büyükanne-büyükbaba zümresiyle birlikte dörtte üçünü alır. Bu zümrelerde mirasçı yoksa mirasın tamamı eşe kalır.

Saklı pay ve tenkis davası

Mirasbırakan vasiyetname veya bağışla malvarlığı üzerinde serbestçe tasarruf edebilir. Ancak bu tasarruflar bazı mirasçıların saklı payına dokunamaz. TMK 506. maddeye göre saklı paylar şöyledir:

• Altsoy için yasal miras payının yarısı
• Anne ve babadan her biri için yasal miras payının dörtte biri
• Sağ kalan eş için, altsoy veya anne-baba zümresiyle birlikte mirasçı olursa yasal miras payının tamamı, diğer hâllerde dörtte üçü

Kardeşlerin saklı payı, 2007 yılında yapılan değişiklikle kaldırılmıştır. Saklı payı zedelenen mirasçı, tenkis davası açarak tasarrufun saklı payı aşan kısmının indirilmesini isteyebilir. Tenkis davası, mirasçının saklı payının zedelendiğini öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her halde vasiyetnamenin açılmasından veya mirasın açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır. Ancak her koşulda saklı payın alınması mümkün değildir. Bazen vasiyetnamenin hazırlanması için haklı sebepler var ise hakim saklı paya ilişkin tenkis davasını kabul etmeyebilir.

Mirasçılık belgesi (veraset ilamı)

Mirasçılık belgesi, kimlerin mirasçı olduğunu ve miras paylarını gösteren belgedir. Banka hesaplarının, tapuların ve araçların mirasçılara geçirilmesi yani intikali için gereklidir. Mirasçılık belgesi notere başvurarak veya sulh hukuk mahkemesinde dava açarak alınabilir. Yabancı unsur bulunan veya mirasçılar arasında uyuşmazlık olan durumlarda mahkemeye başvurmak gerekir. Belgenin nasıl alınacağını mirasçılık belgesi yazımızda adım adım anlattık.

Mirasçıların ayrıca veraset ve intikal vergisi beyannamesini kanuni süre içinde vergi dairesine vermesi gerekir. Türkiye'de gerçekleşen ölümlerde bu süre, ölümün öğrenildiği tarihten itibaren dört aydır.

Mirasın reddi ve hükmen ret

Mirasbırakanın borçları malvarlığından fazlaysa mirasçılar mirası reddedebilir. Mirasın reddi, sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır. Ret süresi üç aydır. Bu süre, yasal mirasçılar için kural olarak mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten başlar. Süre içinde reddetmeyen mirasçı mirası kabul etmiş sayılır ve borçlardan da sorumlu olur.

Mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aciz olduğu açıkça belli veya resmen tespit edilmişse, miras reddedilmiş sayılır. Buna hükmen ret denir. Hükmen retin tespiti için dava açılabilir. Bu konuları mirasın reddi ve mirasın hükmen reddi yazılarımızda ayrıntılı olarak ele aldık.

Muris muvazaası: tapu iptal ve tescil davası

Mirasbırakan bazen bir mirasçısına taşınmaz bırakmak ister ve bunu tapuda satış gibi gösterir. Gerçekte bağış olan bu işleme muris muvazaası denir. Amaç öteki mirasçıları mirastan yoksun bırakmaksa, mirası kaçırılan mirasçılar tapu iptal ve tescil davası açabilir. Bu davada satış bedelinin ödenip ödenmediği, taşınmazın değeri ile bedel arasındaki fark ve mirasbırakanın gerçek amacı incelenir. Muris muvazaası davaları zamanaşımına tabi değildir.

Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası

Mirasçılar miras kalan taşınmazın nasıl paylaşılacağı konusunda anlaşamazsa, ortaklığın giderilmesi davası açılabilir. Dava sulh hukuk mahkemesinde görülür. Mahkeme taşınmazı mümkünse aynen bölerek paylaştırır, bölünmesi mümkün değilse satışına ve bedelin paylaştırılmasına karar verir.

1 Eylül 2023'ten itibaren taşınır ve taşınmaz mallarda ortaklığın giderilmesi davası açılmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Ortaklığın giderilmesi davası yazımızda süreci ayrıntılı olarak anlattık.

Vasiyetname ve vasiyetnamenin iptali

Vasiyetname resmi, el yazılı veya sözlü olarak yapılabilir. Resmi vasiyetname noterde, el yazılı vasiyetname ise baştan sona mirasbırakanın el yazısıyla yazılıp tarih atılarak ve imzalanarak düzenlenir. Sözlü vasiyetname yalnızca ölüm tehlikesi gibi olağanüstü durumlarda geçerlidir.

Vasiyetname, ehliyetsizlik, irade sakatlığı, şekle aykırılık veya hukuka ya da ahlaka aykırılık sebebiyle iptal ettirilebilir. İptal davası, davacının tasarrufu ve iptal sebebini öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her halde vasiyetnamenin açılması tarihinden itibaren on yıl içinde açılmalıdır. İyi niyetli olmayan davalılara karşı bu süre yirmi yıldır.

Diğer medeni hukuk davaları

Büromuz miras davalarının yanında ad ve soyadı değişikliği, nüfus kaydının düzeltilmesi, vesayet ve kısıtlama davalarında da müvekkillerini temsil eder. Ad veya soyadı değişikliği için haklı bir sebep gerekir. Bu davalar kişinin yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesinde açılır.

Eskişehir'de miras davalarında çalışma şeklimiz

Miras davalarında ilk adım mirasın kapsamını belirlemektir. Büromuz mirasçılık belgesini, tapu kayıtlarını, banka hesaplarını ve mirasbırakanın sağlığında yaptığı devirleri inceler. Ardından mirasın reddi, tenkis, muris muvazaası veya ortaklığın giderilmesi seçeneklerinden hangisinin uygun olduğu değerlendirilir. Mirasçılar arasında anlaşma mümkünse, uzun süren davalar yerine arabuluculuk ve sulh yolu öncelikli olarak denenir.

Büromuz Odunpazarı Gökmeydan Mahallesi'ndedir. Miras konusunda ön görüşme için 0541 332 35 95 numarasından telefonla veya WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz.

Miras hukuku hakkında sık sorulan sorular

Mirasçılık belgesi nereden alınır?

Mirasçılık belgesi notere başvurarak veya sulh hukuk mahkemesinde dava açarak alınabilir. Noter, yabancı unsur bulunmayan ve nüfus kayıtlarıyla belirlenebilen durumlarda belgeyi aynı gün düzenleyebilir. Uyuşmazlık veya yabancı unsur varsa mahkemeye başvurmak gerekir.

Mirası reddetme süresi ne kadardır?

Mirasın reddi için süre üç aydır. Yasal mirasçılar için bu süre kural olarak mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten başlar. Süre içinde sulh hukuk mahkemesine ret beyanında bulunmayan mirasçı mirası kabul etmiş sayılır.

Kardeşlerin saklı payı var mı?

Hayır. Kardeşlerin saklı payı 2007 yılında yapılan değişiklikle kaldırılmıştır. Bu nedenle mirasbırakan, vasiyetnameyle kardeşlerini mirastan tamamen dışarıda bırakabilir. Altsoyun, anne ve babanın ve sağ kalan eşin saklı payı ise devam etmektedir.

Babam sağlığında tapuyu bir kardeşime satış gibi gösterdi, ne yapabilirim?

Bu işlem gerçekte bağışsa ve amaç öteki mirasçıları mirastan yoksun bırakmaksa, muris muvazaası sebebiyle tapu iptal ve tescil davası açılabilir. Bu dava zamanaşımına tabi değildir. Satış bedelinin ödenip ödenmediği ve taşınmazın gerçek değeri davanın sonucunu belirleyen başlıca konulardır.

Ortaklığın giderilmesi davasından önce arabuluculuk zorunlu mu?

Evet. 1 Eylül 2023'ten itibaren taşınır ve taşınmaz mallarda ortaklığın giderilmesi davası açılmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa sulh hukuk mahkemesinde dava açılabilir.

Vasiyetnamenin iptali için ne kadar süre var?

İptal davası, tasarrufun ve iptal sebebinin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Her hâlde vasiyetnamenin açılmasından itibaren on yıl geçince dava hakkı düşer. İyi niyetli olmayan davalılara karşı bu süre yirmi yıldır.